اطلاعات اقتصادی ترکیه 

بخش اول: جمهوری ترکیه در یک نگاه

نام رسمی:  جمهوری ترکیه

مساحت:  783.562.38 کیلومتر مربع

سالروز استقلال: 29 اکتبر 1923 (6 آبان 1302 )

نظام حکومتی:  پارلمانی

پایتخت:  آنکارا

شهرهای اصلی: استانبول (14،6 میلیون نفر) آنکارا (5،2 میلیون نفر) ازمیر (4،1 میلیون نفر) بورسا (2،8 میلیون نفر) آنتالیا (2،2 میلیون نفر)

جمعیت:  78.7 میلیون نفر (2015)

زبان رسمی:  ترکی استانبولی

واحد پول: لیر ترک

آب و هوا: گرم و خشک در تابستان - مرطوب و معتدل در زمستان

همسایگان: بلغارستان، یونان، سوریه، عراق، ایران، آذربایجان، ارمنستان، گرجستان

طول مرز با ایران: 499 کیلومتر

رئیس جمهور: رجب طیب اردوغان

نخست وزیر: بینالی یلدیریم

تعداد وزرای کابینه: 21 وزیر

وزیر اقتصاد و مسئول ترکیه ای کمیسیون مشترک اقتصادی با ایران: نیهات زیبکچی

وزیر گمرک و تجارت: بولنت تفنکچی

وزیر دارایی: ناجی اقبال

وزیر علوم ، صنایع و فناوری: فاروغ ائوزلو

وزیر انرژی و منابع طبیعی : برات آلبایراک

وزیر حمل و نقل ، دریانوردی و ارتباطات: احمد ارسلان

وزیر آب و جنگلداری: ویصل ار اوغلو

وزیر کشاورزی، غذا و دامپروری: فاروغ چلیک

رئیس بانک مرکزی : مراد چتین کایا

بخش دوم : شاخصهای اقتصادی ترکیه در یک نگاه

نرخ برابری لیر با یک دلار: 3 لیر ترک

جایگاه ترکیه از لحاظ اقتصادی : در اروپا 6 و در جهان 17

نرخ تورم: 64/7  درصد ( شش ماهه اول سال 2016 )

رشد اقتصادی ترکیه: 4،8 درصد ( سه ماهه اول سال 2016 )

تولید ناخالص داخلی(GDP) : 719 میلیارد دلار (سال 2015 )

ترکیب تولید ناخالص داخلی: خدمات 9/64 درصد، صنعت 9/26 درصد، کشاورزی 2/8 درصد

بودجه مصوب ( سال 2016 میلادی ) : 394.1 میلیارد دلار

درآمد 187،5 میلیارد دلار، هزینه ها 198 میلیارد دلار، کسری بودجه 8،6 میلیارد دلار

بدهی خارجی ترکیه:  مجموع بدهی خارجی  ترکیه در پایان نیمه اول سال 2015 بالغ بر 405 میلیارد دلار که سهم دولت از این بدهی 116 میلیارد دلار، سهم بخش خصوصی 287 میلیارد دلار و سهم بانک مرکزی نیز 2،05 میلیارد دلار می باشد.

نرخ بیکاری : 1/10  درصد  ( سه ماهه اول سال 2016 )

حداقل دستمزد: 1300 لیر

تجارت خارجی  ترکیه در سال 2015: بیش از  351 میلیارد دلار بالغ گردید که از این میزان 208 میلیارد دلار واردات و 144 میلیارد دلار نیز مربوط به صادرات بود.

در این سال آلمان با 13 میلیارد و 426 میلیون دلار صادرات، اولین مقصد صادرات ترکیه بوده است.

چین نیز با 24 میلیارد و 864 میلیون دلار واردات، اولین مبدا وارداتی ترکیه در سال 2015 بوده است.

میزان بدهی خارجی و رتبه در جهان : با رقمی حدود 411.5 میلیارد دلار در رتبه 28 جهان

رتبه از لحاظ جذب سرمایه های خارجی : رتبه 22 جهان

رتبه اعتباری از نگاه موسسه اعتبار سنجی مودیز : رتبه اعتباری ترکیه را از Baa3  به Ba1  کاهش داد.

گردشگری

جایگاه از لحاظ جذب گردشگر : رتبه 6 جهان

درآمد گردشگری از محل گردشگران خارجی و داخلی : 77،1 % از گردشگران خارجی و 22،9 % از گردشگران داخلی

درآمد حاصله از بخش گردشگری ترکیه طی 6 ماهه نخست سال 2016 : 9 میلیارد دلار

 

حمل و نقل

وضعیت خطوط راه آهن : در دوران چهارده  ساله حکومت حزب عدالت و توسعه بالغ بر یکهزار و 895 کیلومتر خط آهن جدید احداث و  7600 کیلومتر خط آهن موجود نیز مورد بازسازی قرار گرفته است. همچنین اولین پروژه قطار سریع السیر با سرعت 260 کیومتر در ساعت ، در مسیر آنکارا اسکی شهیر مورد بهره برداری قرار گرفت. هم اکنون قطار های سریع السیر در مسیرهای آنکارا قونیه و آنکارا استانبول فعال و در حال ارائه خدمات به مسافران می باشند. مراحل احداث قطار سریع السیر در مسیر آنکارا ازمیر نیز در حال انجام است.

سرمایه گذاری در حوزه راه آهن : در دوران حکومت حزب عدالت و توسعه ، سرمایه گذاری در بخش راه آهن نسبت به دوره های قبل 10 برابر شده و بالغ بر 5 میلیارد دلار می باشد.

اهداف دولت در بخش راه آهن : برنامه ترکیه دست یابی به 25 هزار کیلومتر راه آهن تا سال 2023 می باشد که از این میزان 11 هزار و 480 کیلومتر آن در 23 ایستگاه سریع السیر خواهد بود. یکی از دستاوردهای ترکیه سرعت بخشیدن به خصوصی سازی در صنعت راه آهن این کشور به شمار می آید که در جهت همخوانی با معیارهای اروپا در حال انجام است.

همچنین از دیگر پروژه های مهم راه آهن ترکیه راه اندازی پروژه زیردریایی ˈمرمرهˈ میباشد که به وسیله آن دو قاره آسیا و اروپا از طریق ریل به همدیگر متصل شدند.

مجموع اتوبانها و جاده های ترکیه :  66 هزار و 437 کیلومتر

کشاورزی

رتبه ترکیه از لحاظ کشاورزی : ترکیه در سال 2013 از لحاظ تولید محصولات کشاورزی رتبه هفتم در جهان و رتبه اول در اروپا را بدست آورد.

سطح زمینهای کشاورزی: 23،8 میلیون هکتار

محصولات کشاورزی صادراتی: میوه و سبزیجات، حبوبات، دانه های روغنی

میزان صادرات محصولات کشاورزی در سال 2016 : 16،8 میلیارد دلار

میزان واردات محصولات کشاورزی در سال 2016 : 11،2 میلیارد دلار

میزان تولید ناخالص داخلی ترکیه در بخش کشاورزی : با 130 درصد افزایش از 7/23 میلیارد دلار در سال 2002 به رقم 6/54 میلیارد دلار در سال 2015 میلادی رسید.

بر اساس گزارش وزارت کشاورزی ترکیه این کشور در حال حاضر 1781 قلم محصول کشاورزی را به 190 کشور دنیا صادر می کند. محصولات صادراتی و وارداتی بخش کشاورزی ترکیه به شرح ذیل است:

محصولات صادراتی کشاورزی:

میوه و سبزیجات     .............................        7،4 میلیارد دلار

حبوبات، دانه های روغنی  ..........................        6 میلیارد دلار   

محصولات وارداتی کشاورزی:

حبوبات  ..................................................         1،99 میلیارد دلار

روغن حیوانی و مایع.................................        1،075 میلیارد دلار

دانه های روغنی، گیاهان طبی و صنعتی و یونجه.......   1،57 میلیارد دلار

ترکیه چهارمین تولید کننده سبزیجات و ششمین تولید کننده میوه در جهان بشمار می آید. 64 درصد فندق، 7/26 درصد انجیر، 23 درصد به، 5/21 درصد گیلاس و 19 درصد زردآلوی دنیا در این کشور تولید می شود.

 

صادرات محصولات کشاورزی (واحد: میلیارد دلار آمریکا)

   سال 2002                      سال  2014        سال 2015

       8/3                            18                        8/16

مقاصد اصلی صادرات محصولات کشاورزی ترکیه کشورهای عراق، روسیه و آلمان هستند.

واردات محصولات کشاورزی:

  سال 2002                      سال  2014         سال 2015

        2                            4/12                       2/11

بیشترین واردات نیز از کشورهای آمریکا، اوکراین، اندونزی، هلند و برزیل صورت می گیرد.

میزان سرمایه گذاری مستقیم خارجی ( FDI ) در بخش کشاورزی: در بخش کشاورزی ترکیه تا سال 2015 میلاددی به رقم 2/11 میلیارد دلار رسید.  این کشور موفق شد تا در سال 2015 میلادی بیش از 1 میلیارد دلار سرمایه خارجی را در بخشهای مختلف صنایع کشاورزی جذب نماید.

بخش خصوصی ترکیه در سال 2015 میلادی 5/5 میلیارد لیر ترک ( معادل 8/1 میلیارد دلار ) و بخش دولتی این کشور نیز 5/8 میلیارد لیر ترک ( معادل 8/2 میلیارد دلار ) در صنایع کشاورزی این کشور سرمایه گذاری نموده اند.  

ترکیه در حال حاضر با 77 کشور دنیا موافقتنامه های همکاری در فنآوری کشاورزی دارد.

در سال 2015 بالغ بر 10 میلیارد لیر ترک (معادل 3/3 میلیارد دلار ) حمایت نقدی از کشاورزان صورت گرفته است. دولت ترکیه همچنین برنامه حمایتی 11،6 میلیارد لیری ( معادل 9/3 میلیارد دلار ) از بخش کشاورزی را برای سال 2016  میلادی در دستور کار دارد.

دامپروری

رتبه : ترکیه از لحاظ رشد تولید محصولات شیلات و آبزیان رتبه سوم جهان را به خود اختصاص داده است. 80 درصد از محصولات شیلات ترکیه به مقصد اتحادیه اروپا صادر می شود.

میزان تولید شیر و محصولات لبنی: با 79% افزایش  از 8،4 میلیون تن در سال 2002 به 15 میلیون تن در سال 2012 رسید. میزان تولید شیر و محصولات لبنی ترکیه در آگوست 2016 به میزان 756 هزار و 623 تن به ثبت رسیده است.

میزان تولید گوشت قرمز : با 118% افزایش از 421 هزار تن در سال 2002 به 916 هزار تن در سال 2012 رسید. در سه ماهه اول سال 2016 میزان تولید گوشت قرمز در ترکیه 270 هزار تن اعلام شده است.

میزان تولید ماکیان : با 148% افزایش از 726 هزار تن در سال 2002 به 1 میلیون و 724 هزار تن در سال 2012 رسید. میزان تولید ماکیان در ماه آگوست 2016 بالغ بر 180 هزار تن به ثبت رسید.

میزان تولید آبزیان : با 209% افزایش از 61 هزار تن در سال 2002 به189  هزار تن در سال 2012 رسید. ترکیه در سال 2015 نسبت به 2014 با یک جهش 25 درصدی به میزان 672 هزار و 241 تن محصولات آبزی تولید کرد.

 

بهداشت و درمان

وضعیت سلامت در ترکیه : از سال 2003 اصلاحات اساسی در نظام سلامت ترکیه شروع شد. موفقیتها و دستاوردهای ترکیه در این حوزه به اندازه ای بوده است که سازمان بهداشت جهانی و OECD این کشور را به عنوان الگویی برای توسعه نظام سلامت سایر کشورها معرفی نمود. سازماندهی، تامین مالی و ارائه خدمات بهداشتی موثر ، کارآمد و همگانی از جمله اهداف دولت ترکیه برای تغییر نظام سلامت این کشور بود. بخش مهمی از برنامه بهبود نظام سلامت ترکیه تحت عنوان برنامه نهم توسعه سلامت از سال 2006 میلادی کلید خورد. این برنامه اهداف ذیل را دنبال می کند:

الف- تسهیل در دسترسی عموم مردم به خدمات سلامت بهداشت دولتی

ب- بهبود کیفیت خدمات

ج- تقویت نقش و جایگاه نظارتی وزارت بهداشت

د- اصلاح ساختار نظام اطلاعاتی بهداشتی کشور

و- استفاده منطقی از داروها و مواد مربوط به بهداشت و سلامت

ی- ایجاد نظام بیمه فراگیر

تمرکز اجرایی برنامه اصلاح نظام سلامت ترکیه بر پنج محور ذیل استوار می باشد:

1-  اصلاح نظام تامین مالی

2-  اصلاح نظام پرداخت

3-   اصلاح نظام سازماندهی و مدیریت

4-    اصلاح نظام مقررات

5-  اصلاح نظام رفتار سازمانی در نهادهای زیر مجموعه وزارت بهداشت از دانشگاهها گرفته تا بیمارستانها

 

تجارت

مهمترین شرکای تجاری ترکیه در واردات (2015):   چین،  آلمان ، روسیه ، آمریکا ، ایتالیا

مهمترین شرکای تجاری ترکیه در صادرات (2015):  آلمان ، انگلستان عراق ، ایتالیا ، آمریکا

تحلیل کالایی بر اساس فصول کدهای سیستم نظام هماهنگ(HS) نشان می دهد:

بیشترین صادرات ترکیه به جهان به ترتیب مربوط به فصل های زیر بوده است:

-         فصل 87 (وسایل نقلیه زمینی): 4/17 میلیارد دلار

-         فصل 84 (تجهیزات بویلرها، ماشین آلات و وسایل مکانیکی...): 3/12 میلیارد دلار

-         فصل 71 (سنگها و فلزات گرانبها و..): 2/11 میلیارد دلار

-         فصل 61 (لباس و متفرقات..): 9/8 میلیارد دلار

-         فصل 85 (ماشین آلات و دستگاههای برقی، ...): 2/8 میلیارد دلار

-         بیشترین کاهش صادرات نسبت به مدت مشابه سال قبل، مربوط به فصل 72 (چدن، آهن و فولاد) با 29 درصد کاهش صادرات

-         بیشترین رشد صادرات مربوط به فصل 71 (سنگها و فلزات گرانبها) با 46 درصد افزایش صادرات

-         بیشترین واردات ترکیه از جهان مربوط به فصلهای زیر بوده است:

-         فصل 27 ( سوختها و روغن های معدنی، نفت خام، گاز طبیعی و..): 8/37 میلیارد دلار

-         فصل 84 ( تجهیزات بویلرها، ماشین آلات و وسایل مکانیکی..): 5/25 میلیارد دلار

-         فصل 85 (ماشین آلات و دستگاههای برقی، ...): 6/17 میلیارد دلار

-         فصل 87 (وسایل نقلیه زمینی): 5/17 میلیارد دلار

-         فصل 72 (چدن، آهن و فولاد): 7/14 میلیارد دلار

-         بیشترین کاهش واردات مربوط به فصل 71 (سنگها و فلزات گرانبها و..) با 48 درصد کاهش

-         و بیشترین افزایش واردات مربوط به فصل 88 (وسایل نقلیه هوایی و.. ) با 7/26 درصد افزایش می باشد.

 

بخش سوم : مناسبات اقتصادی ایران و ترکیه در یک نگاه

تعداد کمیسیون های اقتصادی برگزار شده میان ایران و ترکیه : 25 کمیسیون

تاریخ برگزاری آخرین کمیسیون مشترک اقتصادی: 19 تا 21 فروردین 95 در شهرهای آنکارا و قونیه

حجم هدف گذاری شده در روابط اقتصادی: 30 میلیارد دلار

حجم مبادلات تجاری در سال 2015 : کمتر از 10 میلیارد دلار

حجم مبادلات تجاری در 7 ماهه سال 2016 : حجم مبادلات تجاری دو کشور در هفت ماه نخست سال 2016 میلادی به رقم 5 میلیارد و 401 میلیون دلار رسید. 2 میلیارد و 898 میلیون دلار از این رقم مربوط به صادرات کشورمان به ترکیه و 2 میلیارد و 503 میلیون دلار نیز مربوط به واردات از ترکیه می باشد. 

ظرفیت های اقتصادی، تجاری، علمی و صنعتی ترکیه :  ترکیه در برخی از صنایع نظیر گردشگری، ساخت و ساز، راه سازی، پوشاک، نساجی، لوازم خانگی، هتلداری، کشاورزی و هواپیمایی کشوری در مقایسه با کشورمان دارای ظرفیتهای بالاتری میباشد که این امر زمینه گسترش همکاریهای اقتصادی و تجاری با این کشور را فراهم نموده است. ترکیه همچنین در حوزه های علمی، فناوری و صنایع دفاعی و هوا فضا نیز به پیشرفت هایی نائل آمده که با توجه به پیشرفتهای جمهوری اسلامی ایران در این حوزه ها می توان بسترهای لازم برای برقراری همکاری های مشترک با این کشور را فراهم آورد.

موافقتنامه تجارت ترجیحی بین ایران و ترکیه : موافقتنامه تجارت ترجیحی در سال 1392 میان دو کشور امضا و از تاریخ اول ژانویه 2015 میلادی ( دی ماه 1393) اجرایی شد. بر مبنای این موافقتنامه ترکیه در 140 قلم کالای کشاورزی تخفیفات تعرفه ای به جمهوری اسلامی ایران اعطا و در مقابل ایران نیز در 125 قلم کالای صنعتی، تخفیفات تعرفه ای مورد نظر را برای ترکیه در نظر گرفت. در حال حاضر مذاکره برای افزودن تعداد 15 تا 25 قلم کالای جدید به فهرست های توافق شده قبلی میان کارشناسان دو طرف جریان دارد.

بخش چهارم : پیش بینی اتحادیه اروپا در خصوص وضعیت اقتصادی ترکیه:

آرشیوکمیسیون اتحادیه اروپا با انتشار گزارشی در پاییز 2016، رشد اقتصادی ترکیه را برای سال جاری میلادی و سالهای پیش رو به ترتیب 2.7، سال آینده 3 و در سال 2018 به میزان 3.3 پیش بینی کرد.

در این گزارش آمده است: فعالیت های اقتصادی ترکیه به دلیل درگیری ها در سوریه، حملات تروریستی و کودتای نظامی متضرر شده است.

میزان بیکاری در ترکیه امسال 10.7 درصد، سال آینده 11.2 و در سال 2018 به میزان 11.5 درصد خواهد بود و شاخص قیمت مصرف کننده امسال 7.8 درصد، سال آینده 8 و سال 2018 به میزان 7.6 درصد خواهد رسید.

 

 

 

راهنمای سرمایه‌گذاری در کشور ترکیه

http://www.invest.gov.tr/en-US/investmentguide/investorsguide/Pages/Taxes.aspx

http://www.invest.gov.tr/en-US/investmentguide/investorsguide/Pages/SpecialInvestmentZones.aspx

http://www.invest.gov.tr/en-US/investmentguide/investorsguide/Pages/Incentives.aspx

لیست اعضا دارای پتانسیل صادراتی اتاق تجارت و صنعت اردو 

کتابچه راهنمای تاسیس شرکت ها با سرمایه خارجی

ترجمه قانون سرمایه گذاری های مستقیم خارجی ترکیه و آیین نامه قانون سرمایه گذاری های مستقیم خارجی 

 

   دانلود : WriteBuffer.pdf           حجم فایل 190 KB
   دانلود : A9R3B01.pdf           حجم فایل 380 KB
   دانلود : A9R3B00.pdf           حجم فایل 610 KB